Giá khí tự nhiên châu Âu hạ nhiệt nhưng vẫn cao hơn 50% so với trước chiến tranh

Thị trường năng lượng châu Âu đang ghi nhận tín hiệu hạ nhiệt khi giá khí tự nhiên giảm mạnh trong những phiên giao dịch gần đây. Tâm lý lạc quan xoay quanh khả năng Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận mới đã góp phần làm dịu bớt lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng tại Trung Đông – khu vực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với thị trường dầu khí toàn cầu.

Tuy nhiên, dù giá khí đốt đã giảm đáng kể so với các mức đỉnh gần đây, mặt bằng giá khí tự nhiên hiện tại vẫn cao hơn hơn 50% so với thời điểm trước khi xung đột bùng nổ. Điều này cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đang chịu tác động nặng nề từ rủi ro địa chính trị và những bất ổn trong chuỗi cung ứng LNG quốc tế.

Giá khí tự nhiên châu Âu giảm mạnh nhờ kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông

Trong phiên giao dịch đầu tuần, hợp đồng tương lai Dutch TTF, chuẩn giá khí đốt tự nhiên của châu Âu đã giảm mạnh khi thị trường xuất hiện tín hiệu tích cực liên quan đến các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Có thời điểm giá Dutch TTF giảm tới gần 7%, phản ánh tâm lý kỳ vọng rằng căng thẳng tại Trung Đông có thể được kiểm soát tốt hơn trong thời gian tới. Nhà đầu tư cho rằng nếu Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận ngoại giao, nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz sẽ giảm đáng kể.

Eo biển Hormuz hiện là một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 20% lưu lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Bất kỳ biến động nào tại khu vực này đều có thể tác động trực tiếp đến giá khí tự nhiên và thị trường năng lượng quốc tế.

Khi triển vọng địa chính trị được cải thiện, áp lực đầu cơ trên thị trường năng lượng bắt đầu hạ nhiệt. Giá dầu thô và khí đốt đồng loạt điều chỉnh giảm sau nhiều tuần tăng mạnh do lo ngại xung đột leo thang.

Dù giảm, giá khí tự nhiên vẫn cao hơn nhiều so với trước chiến tranh

Mặc dù thị trường đang phản ứng tích cực với các tín hiệu ngoại giao, giá khí tự nhiên tại châu Âu vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước chiến tranh.

Điều này cho thấy rủi ro địa chính trị vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Các nhà giao dịch năng lượng hiện vẫn đưa vào giá khí đốt một khoản “phí rủi ro” lớn do lo ngại:

• Căng thẳng quân sự có thể tái bùng phát
• Các cuộc đàm phán có thể thất bại
• Hoạt động vận chuyển LNG tiếp tục bị gián đoạn
• Nguồn cung toàn cầu chưa thực sự ổn định

Trong bối cảnh thị trường nhạy cảm với mọi biến động chính trị, chỉ cần một sự cố nhỏ tại Trung Đông cũng có thể khiến giá khí tự nhiên bật tăng trở lại trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, châu Âu hiện vẫn phụ thuộc lớn vào LNG nhập khẩu sau khi cắt giảm đáng kể nguồn khí đốt đường ống từ Nga trong những năm gần đây. Điều này khiến khu vực trở nên dễ tổn thương hơn trước các cú sốc nguồn cung toàn cầu.

Nguồn cung LNG toàn cầu tiếp tục tạo áp lực lên giá khí tự nhiên

Một trong những nguyên nhân khiến giá khí tự nhiên khó giảm sâu là tình trạng cạnh tranh LNG ngày càng gay gắt giữa châu Âu và châu Á.

Trong thời gian qua, nhiều quốc gia châu Âu đã phải tăng cường nhập khẩu LNG để đảm bảo an ninh năng lượng. Tuy nhiên, nhu cầu năng lượng tại các nền kinh tế châu Á cũng đang phục hồi mạnh, đặc biệt tại Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Sự cạnh tranh này khiến giá LNG quốc tế duy trì ở mức cao dù nhu cầu công nghiệp tại châu Âu chưa thực sự phục hồi mạnh mẽ.

Bên cạnh đó, nhiều dự án khí đốt và cơ sở hóa lỏng LNG toàn cầu vẫn đối mặt với:

• Chi phí đầu tư tăng
• Áp lực bảo trì
• Gián đoạn kỹ thuật
• Rủi ro vận tải biển

Tất cả những yếu tố này đang khiến nguồn cung LNG toàn cầu khó đạt trạng thái ổn định hoàn toàn trong ngắn hạn.

Tồn kho khí đốt châu Âu vẫn là mối lo lớn

Một yếu tố khác khiến thị trường năng lượng châu Âu chưa thể yên tâm là mức tồn kho khí đốt hiện vẫn thấp hơn trung bình nhiều năm.

Liên minh châu Âu đang tích cực bổ sung dự trữ khí đốt trước mùa đông nhằm hạn chế nguy cơ thiếu hụt năng lượng. Tuy nhiên, tốc độ bơm khí vào kho vẫn chịu ảnh hưởng bởi giá LNG cao và nguồn cung chưa ổn định.

Điều này khiến nhu cầu nhập khẩu LNG của châu Âu tiếp tục duy trì ở mức lớn, tạo áp lực giữ giá khí tự nhiên ở vùng cao.

Giới phân tích cho rằng nếu mùa đông tới khắc nghiệt hơn dự kiến hoặc nguồn cung LNG toàn cầu gặp thêm gián đoạn, thị trường khí đốt châu Âu có thể lại đối mặt với một đợt biến động mới.

Ngành nhựa và hóa chất châu Âu tiếp tục chịu áp lực

Đối với ngành công nghiệp châu Âu, đặc biệt là lĩnh vực hóa chất và nhựa, giá khí tự nhiên cao tiếp tục là bài toán lớn về chi phí sản xuất.

Khí đốt tự nhiên không chỉ là nguồn nhiên liệu quan trọng mà còn là nguyên liệu đầu vào cho nhiều sản phẩm hóa dầu như:

• Ethylene
• Propylene
• Ammonia
• Methanol
• PE
• PP
• PVC

Khi giá năng lượng neo ở mức cao, chi phí vận hành nhà máy sẽ tăng đáng kể, làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp châu Âu so với các nhà sản xuất tại Mỹ hoặc Trung Đông, nơi có lợi thế lớn hơn về năng lượng.

Ngoài ra, biến động giá khí tự nhiên cũng kéo theo sự thiếu ổn định của giá nguyên liệu nhựa và hóa chất. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp khó xây dựng kế hoạch sản xuất dài hạn hoặc kiểm soát biên lợi nhuận hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp ngành nhựa đang phải:

• Theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng
• Tối ưu tồn kho nguyên liệu
• Đa dạng nguồn cung
• Linh hoạt hơn trong chiến lược mua hàng

Triển vọng giá khí tự nhiên châu Âu thời gian tới

Triển vọng giá khí tự nhiên tại châu Âu trong thời gian tới sẽ phụ thuộc rất lớn vào diễn biến địa chính trị tại Trung Đông và khả năng đạt được các thỏa thuận ngoại giao thực chất giữa Mỹ và Iran.

Nếu tình hình tiếp tục hạ nhiệt và hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz trở lại ổn định, giá khí đốt có thể tiếp tục giảm trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, thị trường vẫn được đánh giá là rất mong manh. Bất kỳ dấu hiệu leo thang căng thẳng nào cũng có thể khiến giá năng lượng đảo chiều tăng mạnh trở lại.

Về dài hạn, châu Âu đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung và đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Dù vậy, trong ngắn hạn, khí đốt tự nhiên vẫn sẽ đóng vai trò then chốt đối với an ninh năng lượng và hoạt động công nghiệp của khu vực.

Kết luận

Việc giá khí tự nhiên châu Âu giảm trong những ngày gần đây mang lại tín hiệu tích cực cho thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, mặt bằng giá hiện tại vẫn cao hơn nhiều so với trước chiến tranh, cho thấy rủi ro địa chính trị vẫn đang phủ bóng lên chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt trong ngành nhựa và hóa chất, biến động năng lượng sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chi phí, giá nguyên liệu và khả năng cạnh tranh trong thời gian tới.